Post amicitiam credendum est, ante amicitiam iudicandum.
友となった後は信頼せよ。友となる前に見極めよ。
友人に手紙を送った、とあなたは言う。
だが続けて、「込み入った話は避けておいた」と書いている。
それなら、その相手はまだ友人ではない。
友人と呼びながら、本音を隠す。
それは信頼していないと言うのと同じだ。
人は「友人」という言葉を安く使いすぎる。
友人を選ぶことは、家を建てる場所を選ぶことに似ている。
土台を確かめずに建てれば、いずれ崩れる。
急ぐな。
その人が、何も得るものがない場面でどう振る舞うか。
あなたが落ちているときに、どこにいるか。
それを見てから、友と呼べ。
しかし、見極めたなら——もう疑うな。
疑いながら友と呼ぶ者は、
友を持っているのではなく、
孤独に名をつけているだけだ。
心を開け。
恥も、失敗も、まだ形にならない不安も。
隠すな。
友人とは、秘密を預ける相手ではない。
自分自身に語るように語れる相手だ。
慎重に選び、深く信じ、すべてを語る。
この三つは別々ではない。
ひとつでも欠ければ、友情は完成しない。
ルキリウスよ、
あなたはどこで立ち止まっているだろうか。
Sic cum amico tamquam tecum loquaris.
友人とは、自分自身に語るように語れ。
Vale.
Seneca · Epistulae Morales ad Lucilium · III
§1 Quod frequenter mihi scribis gratias ago; nam quo uno modo potes te mihi ostendis. Nunquam epistulam tuam accipio ut non protinus una simus. Si imagines nobis amicorum absentium iucundae sunt, quae memoriam renovant et desiderium falso atque inani solacio levant, quanto iucundiores sunt litterae quae vera vestigia, veras notas amici absentis adferunt?
§2 Nam quod in epistula tua ais, de quodam scripsisse te ad me, qui futurus esset mihi familiaris, et adiectum ab illo “nescio an futurus; certe volo”, non placet quod addis, “ita de illo loquere quomodo de nobis loqueris.” Hoc idem facis quod scribis: non cogitas omnem sermonem nostrum illi quoque patere debere. Quare? Quia sic vivere debemus tamquam in conspectu omnium; sic cogitare tamquam aliquis in pectus intimum introspicere possit.
§3 Quid enim prodest ab homine secretum esse si a deo non est? Quid prodest intra conscientiam latere si omnia illi patent? Bonus est qui nec propter testem nec propter iudicem: idem tibi et in secessu et in publico animus sit.
§4 Post amicitiam credendum est, ante amicitiam iudicandum. Isti vero praepostero officia permiscent qui, contra praecepta Theophrastii, iudicant postquam amaverunt, et non amant postquam iudicaverunt. Diu cogita an tibi in amicitiam aliquis recipiendus sit; cum placuerit, toto illum pectore admitte.
§5 Tam diu cum aliquo contubernium habuisti quam diu scrutatus es; sic amicum iudica. Cum amico omnia tracta, sed ante de ipso. Post hoc vero fidelissimam amicitiam inieras, ita cum illo vive ut sic tibi credas et sic illi credas. Sic cum amico tamquam tecum loquaris.