Mors aut non venit aut transit.
死は、来ないか、通り過ぎるかのどちらかだ。
死を恐れるな。
恐れている限り、あなたは自由ではない。
財産を失うことが恐ろしい。
地位を失うことが恐ろしい。
人から嫌われることが恐ろしい。
権力を持つ者が恐ろしい。
しかし、その恐れの根は一つしかない。
死にたくないのだ。
考えてみなさい。
死とは何か。
それはあなたを苦しめ続けるものではない。
死は来るか、来ないかのどちらかだ。
もし来るなら、通り過ぎる。
通り過ぎた後に、苦しみはない。
恐れるべきは死そのものではなく、
死を恐れながら生きることだ。
多くの人間が、
生きることを嫌がりながら、
死ぬことも知らずに漂っている。
生にも死にも、どちらにも足がつかない。
これが最も惨めな状態だ。
死は人生の最後にあると思っている。
違う。
生まれた瞬間から、私たちは死へ向かって歩いている。
今日失った一日は、もう戻らない。
昨日までの人生は、すでに死の側にある。
あなたはずっと前から、そちらへ向かっている。

Fortuna* を信頼するな。
ポンペイウス* は少年と宦官によって命を落とした。
クラッスス* は敵の手に渡った。
カエサル* でさえ、身近な者の刃を受けた。
どれほど高く登っても、
Fortuna は微笑んだあと、必ず牙を剥く。
穏やかに見える海を信頼するな。
一瞬で、深海まで揺れ動く。
だから死を学びなさい。
それは死ぬ方法を学ぶことではない。
恐れずに生きる方法を学ぶことだ。
毎日、この思考を練習しなさい。
いつでも満足して去ることができるように。
失う可能性と和解していない者には、
何も本当の喜びをもたらさない。
死を受け入れた人間からは、
脅しが力を失う。
誘惑が力を失う。
支配が力を失う。
死ぬことを学んだ者は、
誰にも支配されない。
もう一つ考えなさい。
敵の手に落ちたとしよう。
勝者はあなたを連れていくだろう。
だが、連れていかれる先はどこか。
どのみち、あなたがもともと向かっていた場所だ。
自分を欺くな。
今になって初めて気づいたつもりでいるそのことを、
あなたはずっと前から経験していた。
生まれた瞬間から、人は「そちら」へ向かっている。
では、最後にこれを聞きなさい。
今日、私が心に留めた言葉だ。
これも、他人の庭から摘んできたものだ。
Magnae divitiae sunt lege naturae composita paupertas.
自然の法に従った貧しさこそが、大いなる富である。
自然の法とは、何を限度とするのか。
飢えないこと。渇かないこと。凍えないこと。
ただそれだけだ。
その限度を満たすために、
権力者の玄関に日参する必要はない。
傲慢な者の屈辱的な施しに耐える必要もない。
海を渡る必要も、戦場に従う必要もない。
自然が求めるものは、手の届くところにある。
求め方を知っている者の前に、それは置かれている。
*Fortuna:ローマ神話の運命の女神。目隠しをし、球と舵を手にする姿で描かれる。誰に幸運を与えるかを見ず、与えた幸運を突然奪う存在として恐れられた。
*ポンペイウス(Gnaeus Pompeius Magnus, 前106–前48):ローマの将軍。エジプトへ逃れた際に暗殺された。
*クラッスス(Marcus Licinius Crassus, 前115–前53):ローマ最大の富豪・政治家。パルティアとの戦いで敗死。
*カエサル(Gaius Julius Caesar, 前100–前44):終身独裁官。元老院議員ブルートゥスらに暗殺された。
Dominus vitae suae qui mortem contemnit.
自らの死を軽んずる者こそ、自分の人生の主人である。
Vale.
§1 Perge ut instituisti et quantum potes propera, quo diutius frui emendato animo et composito possis. Frueris quidem etiam dum emendas, dum componis; illa tamen fruitio, quae ex contemplatione animi sui sine ulla deductione venit, longe iucundior est.
§2 Meministi ut tibi togam virilem sumentibus et in forum deducentibus pater tuus gratulatus sit: expecta tibi similem gaudium, quando illam puerilis animi togam deposueris et te in viros philosophia scripserit. Non enim pueritia nobis remanet, sed, quod est gravius, puerilitas.
§3 Hoc amplius habe: proficies in eo ut quaedam timere desinas, quae tibi nunc maiorem metum incutiunt quia maiora videntur. Nullum magnum malum est quod extremum est: venit ad te mors; metuenda erat, si tecum esse posset; necesse est aut non perveniat aut transeat.
§4 Difficile est, inquis, animum perducere ad contemptionem animae. Non vides quam ex frivolis causis contemnatur? Alius ante amicae fores laqueo pependit, alius se praecipitavit; noli ergo existimare tantum esse virtutem quantum timorem.
§5 Hoc cotidie meditare ut possis aequo animo vitam relinquere. Multi ita vitam amplectuntur quomodo qui aqua turbida inmersi spinam aut saxum acutum tenent: inter dolores vitae mortisque distrahuntur, et vivere nolunt, mori nesciunt.
§6 Fac ergo, mi Lucili, quod facere te scribis, omnes horas complectere; ita fiet ut minus ex crastino pendeas, si hodiernae manum inieceris. Dum differtur vita transcurrit.
§7 Pompeii puer et spado fata fixerunt; Crassum durus et insolens Parthus occidit. Quem non in optimis positum rebus Fortuna non tantum minabatur quantum indulserat? Noli huic tranquillitati confidere: momento mare evertitur.
§8 Dominus vitae suae qui mortem contemnit.
§9 At si forte in manus hostium incideris, victor te duci iubebit; eo nempe, quo duceris. Quid te ipse decipis et hoc nunc primum, quod olim patiebaris, intellegis? Ita dico: ex quo natus es, duceris. Haec et eiusmodi versanda in animo sunt, si volumus ultimam illam horam placidi expectare, cuius metus omnes alias inquietas facit.
§10 Sed ut finem epistulae inponam, accipe, quod mihi hodierno die placuit. Et hoc quoque ex alienis hortulis sumptum est. “Magnae divitiae sunt lege naturae composita paupertas.” Lex autem illa naturae scis quos nobis terminos statuat? Non esurire, non sitire, non algere. Ut famem sitimque depellas, non est necesse superbis adsidere liminibus nec supercilium grave et contumeliosam etiam humanitatem pati, non est necesse maria temptare nec sequi castra: parabile est, quod natura desiderat,
§11 et adpositum. Ad haec adquiescendum est sudore proprio. Vale.